SPOR BİLİMLERİNDE VÜCUT KOMPOZİSYONUNU DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILAN YÖNTEMLER

Author:

Number of pages: 80-89
Year-Number: 2021-3

Abstract

Yağlı ve yağsız vücut dokularının incelenmesi olarak tele alınan vücut kompozisyonu analizleri spor bilimlerinde gerek uygulama alanında gerekse akademik araştırmalarda kullanılan önemli bir ölçme ve değerlendirme yöntemidir. Yapılan çalışmalar vücut kompozisyonu değerlendirmelerinin genel sağlık ve atletik performans açısından önemli olduğunu ortaya koymuştur. Sporcular üzerinde değerlendirmeler yapmak için günümüzde birçok farklı formda ölçme tekniği geliştirilmiş bunlardan bazıları daha yüksek doğrulukla veri sağlar ancak ölçüm zorlukları içerir. Bazıları ise daha kolay uygulanabilir fakat geçerlilik-güvenilirlilik problemleri gibi önemli sınırlılıkları vardır. Çift enerjili X-ışını absorbsiyometrisi (DEXA), hidrometri, hidro-dansitometri veya hava-deplasmanı pletismografisi ve görüntüleme yöntemleri (MRI, tomografi) yüksek doğrulukta ölçme ve değerlendirme olanağı sağlar, ancak pahalıdır ve yalnızca sahada kullanılmaya uygun olmayan laboratuvarlarda yapılabilir. Diğer taraftan ucuz ve pratik olan ancak geçerlilik-güvenilirlik sorunlarıyla ilgili bazı sınırlılıklar içeren biyoelektrik impedans analizi (BIA) ve antropometrik değerlendirmeler uygulama alanında daha çok tercih edilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı en yaygın vücut kompozisyonu analiz yöntemlerinin spor bilimcilere ve spor hekimlerine sunduğu avantajları ve dezavantajları sunmaktır. İlgili literatür ışığında, spor bilimlerinde vücut kompozisyonu ölçme ve değerlendirme için önerilebilecek yöntemler imkân ve koşullara göre farklılıklar göstereceği görülmektedir. Vücut kompozisyonunun ana parametre olduğu kapsamlı araştırmalarda DEXA’nın hala en ideal ölçüm yöntemi olduğu görülmektedir. BIA ölçümlerinin de pratik, maliyeti düşük ve kolay uygulanabilir olması yönüyle avantajları olduğu görülmektedir. Bilimsel çalışmalar dışında, uygulama sahasındaki sınırlılıklar göz önüne alındığında (çok sayıda katılımcının olduğu sahada yapılması gereken durumlar) ölçüm prosedürlerine dikkat edilerek antropometrik ölçümlerle veya BIA yöntemi ile değerlendirmeler yapılabileceği düşünülmektedir.

Keywords

Abstract

Body composition analysis which is typically partitioned into fat and lean body mass is an important tool for sport with applications in both field setting and research. It has been well documented that body composition is an indicator of general health and also an identifying the factors affecting athletic performance in sports. Today, there are numerous different types of body composition measurement used in sports with some of them including dual-energy X-ray absorptiometry (DEXA), hydrometry, hydrodensitometry or air displacement plethysmography are called as complex methods, some with such as Bio-Electrical Impedance Analysis and anthropometric assessments are practical methods. Complex methods are commonly are considered as gold standards with proven reliability and validity, but with expensive and only applicable for laboratory which is not amenable to use in field settings. On the other hand, inexpensive and practical methods which is a limited burden to data collector contains some limitations on reliability and validity. We aimed to present here the most common body composition analysis methods and provide guidelines to assist sport scientists and clinicians in choosing methods appropriate to their situation. In light of the literature mentioned above,  it is thought that body composition testing preferences should be different depending on goals. DEXA, MRI or BODPOD can be preferable to carry comprehensive scientific studies out to obtain more accurate data. Anthropometrics or BIA can also provide inferential supports. The use of BIA is distinguished by the ease and cost of the examination, and also provide concrete direction for strength and conditioning coaches for assessing their athletes’ body composition in practical ways. DEXA is an useful tool in treatment planning and its follow-up by measuring muscle mass loss. However, this tool is not portable and required an expert, which often preclude its use in sport sciences. 

Keywords